İsrail və ABŞ İrana hücum edərsə, güc balansı necə dəyişəcək? - MÜMKÜN SSENARİ

ABŞ 2003-cü ildə İraqa hücumundan bəri ən böyük hava qüvvələrini Yaxın Şərqə yerləşdirir.

Bu barədə “The Wall Street Journal” qəzeti məlumat yayıb.

İsrail ABŞ-nin İrana zərbəsindən çaşqınlıq içində qalmamaq üçün genişmiqyaslı hazırlıqlar həyata keçirir.

Bəs, İsrail ABŞ ilə İrana hücum edəcəyi təqdirdə, güc balansı necə dəyişə bilər?

Planetinfo.az güc balansının əsas komponentləri olan hərbi güc barədə məlumatlar əldə edib.

ABŞ-nin hazırda İrana qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyat başlatmaq qərarı veriləcəyi təqdirdə Yaxın Şərqdə kifayət qədər hava hücumundan müdafiə sistemləri yoxdur. Pentaqon bölgədəki hərbi mövcudluğunu artırır, əlavə gəmilər, hava hücumundan müdafiə sistemləri və sualtı qayıqlar göndərir.

Qüvvələrin yerləşdirilməsinə baxmayaraq, Patriot sistemləri də daxil olmaqla bəzi hava hücumundan müdafiə sistemləri hələ tam şəkildə yerləşdirilməyib Ötən il İran hədəflərinə qarşı zərbələrdə istifadə edilən ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus B-2 Spirit strateji bombardmançı təyyarələri yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirilib. Uzunmüddətli hava kampaniyası aparmaq üçün lazım olan onlarla tanker təyyarəsi də irəli mövqelərə yerləşdirilib. Karib dənizindən İrana doğru hərəkət edən ikinci ABŞ aviadaşıyıcı qrupu bu həftənin sonu və ya gələn həftənin əvvəlində çata bilər.

Yaxın Şərqdəki Amerika hərbi bazaları ABŞ-nin mümkün hərbi əməliyyatına cavab olaraq İranın hücumundan kifayət qədər qorunmur. Bu regionda yerləşən Amerika qoşunları, o cümlədən səkkiz hərbi baza, potensial İran hücumundan qorunmaq üçün hava hücumundan müdafiə sistemlərinin çatışmazlığı ilə üzləşir. ABŞ ordusu, ən azı qısa bir kampaniya zamanı, bazalarını və müttəfiq obyektlərini istənilən İran cavabından qoruya bilir. Lakin, ABŞ-ın daha uzun və daha genişmiqyaslı hərbi münaqişəyə hazır olub-olmadığı sual altındadır.

Təyyarədaşıyan gəmi "Gerald R. Ford" Təl-Əvivi və digər İsrail şəhərlərini potensial İranın cavab zərbələrindən qorumaq üçün İsrail sahilləri yaxınlığında yerləşdiriləcək. Pentaqonun hazırlıqsız olması ilə bağlı hərbi xəbərdarlıqlardan sonra Ağ Evin İrana qarşı hərbi əməliyyatların başlanmasını təxirə salmaq qərarı, İranın potensial hücuma daha yaxşı hazırlaşmasına imkan vermiş ola bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın adı açıqlanmayan müşaviri Axios-a bildirib ki, ABŞ-nin İrana qarşı yaxın həftələrdə hərbi əməliyyat keçirmə ehtimalı 90% realdır. ABŞ-nin İrana qarşı hərbi əməliyyatı, çox güman ki, tammiqyaslı müharibəyə bənzəyən bir həftəlik kampaniya şəklində olacaq. Bu, ABŞ-nin 2025-ci ilin iyun ayında İranın nüvə obyektlərinə hücumlarından xeyli daha geniş miqyaslı Amerika-İsrail birgə əməliyyatı olacaq. Tramp hələ İrana zərbə endirib-vurmayacağı ilə bağlı yekun qərar verməyib, lakin ABŞ ordusu bunu bu həftəsonu etməyə hazırdır. 

Trampın zərbələr endirəcəyi təqdirdə ABŞ lazımi qüvvələrin yerləşdirilməsini martın ortalarına qədər başa çatdırmaq niyyətindədir. Lakin hələlik yekun qərar verilməyib. Vaşinqton davam edən məsləhətləşmələrdən sonra Tehrandan yazılı cavab gözləyir. İsrail nüvə sazişinin bağlanma ehtimalına inamını itirdiyinə görə, Trampın yaxın günlərdə İrana zərbə endirmək əmri verə biləcəyinə inanır. Bundan əlavə, portalın xəbər verdiyi kimi, əvvəllər 19 fevrala planlaşdırılan İsrail hərbi-siyasi kabinetinin iclası heç bir səbəb göstərilmədən 22 fevrala təxirə salınıb.

Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin mətbuat katibi Dmitri Peskov bildirib ki, İran ətrafındakı gərginlik görünməmişdir, lakin Rusiya sülh yolu ilə həll yoluna ümid edir. Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov qeyd edib ki, İrana qarşı əlavə zərbələr bütün beynəlxalq ictimaiyyət üçün "xoşagəlməz nəticələrə" səbəb olacaq. Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin baş direktoru Rafael Qrossi isə bildirib ki, Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi ABŞ və İrana nüvə proqramı ilə bağlı böhranı həll etmək üçün bir neçə həll yolu təklif edib. O qeyd edib ki, İranın nüvə proqramı ilə bağlı vəziyyəti həll etmək üçün "az vaxt qalıb". Avropa Komissiyasının sözçüsü Ənvər əl-Anuni bildirib ki, İran ətrafında hərbi eskalasiya "bütün regionun təhlükəsizliyi üçün ciddi nəticələrə" səbəb olacaq. O, Avropa Komissiyasının ABŞ və İran arasında danışıqları dəstəklədiyini və bütün tərəfləri gərginlikdən çəkinməyə çağırdığını vurğulayıb.