Arıqlama dərmanları ilə itirilən çəki niyə geri qayıdır?

Bir çox arıqlama dərmanlarının istifadəsi dayandırıldıqdan sonra itirilən çəki sürətlə geri qayıda bilər. Alimlər beynimizin itirdiyimiz çəkini yenidən bərpa etməyə meyilli ola biləcəyini bildirirlər. Bu dərmanlar yalnız iştahı azaltmır, həm də dad duyğumuzdan tutmuş gündəlik fiziki aktivliyimizə qədər bədəndə müxtəlif dəyişikliklər yaradır.




“az ye, çox hərəkət et” prinsipi arıqlamaq üçün hər zaman düşünüldüyü qədər sadə deyil. Son illərdə geniş yayılan və “iştah iynələri” kimi tanınan GLP-1 preparatları artıq çəki ilə mübarizədə mühüm tibbi yeniliklərdən hesab olunur. Yeni elmi araşdırmalar isə arıqlamağın və əldə edilən nəticəni qorumağın arxasında mürəkkəb bioloji mexanizmlərin dayandığını göstərir.




Arıqlama dərmanları dad duyğusuna necə təsir edir?

Bir çox insan bu dərmanların iştahı necə bu qədər güclü azaltdığını düşünür. Araşdırmalar göstərir ki, bəzi arıqlama preparatları istifadəçilərin dad duyğusuna da təsir edə bilər. Dərman qəbul edən bəzi insanların qidaları əvvəlkindən daha şirin və ya duzlu hiss etdiyi müşahidə olunub.




Dad qavrayışındakı bu dəyişiklik iştahın azalması və toxluq hissinin güclənməsi ilə əlaqələndirilir. Beyində iştah və mükafat mexanizmlərinə təsir edən bu preparatlar insanın yeməyə qarşı güclü istəyini azalda bilər. Beləliklə, həddindən artıq yemək istəyi zəifləyir və insan daha az qida qəbul edə bilir.




Dərmanlar sağlamlığa fayda versə də, çəki yenidən arta bilər

Arıqlama dərmanlarının təsiri yalnız xarici görünüşün dəyişməsi ilə məhdudlaşmır. Klinik araşdırmalar bu preparatlarla əhəmiyyətli dərəcədə çəki itirən insanlarda piylənmə ilə əlaqəli bəzi ciddi sağlamlıq problemlərinin riskinin də azala biləcəyini göstərir. Xüsusilə böyrək xəstəlikləri kimi problemlərlə bağlı müsbət nəticələr qeyd olunur.




Lakin bu dərmanların uzunmüddətli təsiri ilə bağlı bir çox suallar yaranır. Araşdırmalara görə, preparatların qəbulu dayandırıldıqdan sonra itirilmiş çəki çox vaxt sürətlə geri qayıdır. Hətta dərman vasitəsilə arıqlayan insanların çəkilərini adi üsullarla arıqlayanlarla müqayisədə daha tez bərpa edə bildikləri bildirilir.




Alimlər bunu orqanizmin çəkini qorumaq üçün göstərdiyi bioloji müqavimətlə əlaqələndirirlər. Başqa sözlə, bədən çəki itkisinə uyğunlaşmağa çalışarkən əvvəlki çəkisinə qayıtmağa meyilli ola bilər. Buna görə də arıqlamaqla yanaşı, əldə edilən nəticəni uzun müddət qorumaq da mühüm məsələdir.




Arıqlama dərmanları insanı daha az hərəkət etməyə vadar edirmi?

Araşdırmalarda diqqət çəkən başqa bir məqam fiziki aktivliklə bağlıdır. Tədqiqatçılar arıqlama dərmanlarından istifadə edən insanların ağıllı qolbaqlarından əldə edilən məlumatları araşdırıblar.




Nəticələr göstərib ki, bu insanlar çəki itirsələr də, gündəlik həyatda əvvəlkindən daha az hərəkət edə, daha az addım ata bilərlər. Alimlər bunun orqanizmin enerjiyə qənaət etmək cəhdi və ya dərmanların dolayı təsirləri ilə əlaqəli ola biləcəyini düşünürlər.




Bu müşahidə arıqlama prosesində yalnız tərəzidəki rəqəmə diqqət yetirməyin kifayət etmədiyini göstərir. Fiziki aktivliyin qorunması da çəkiyə nəzarət baxımından əhəmiyyətli ola bilər.